Bàn về sự HỌC

Học không phải là một khái niệm mới, một hoạt động mới nhưng để hiểu hết bản chất và ý nghĩa của sự học thì quả thật không phải là điều dễ dàng. Có khá nhiều quan điểm về sự học nhưng tôi đặc biệt tâm đắc với khẳng định: Ta là sản phẩm của chính mình[1]Theo đó người học vừa là chủ thể vừa là đối tượng của quá trình giáo dục đặc biệt này. Tuy nhiên, hiện nay việc ý thức đúng về sự học đứng ở góc độ một cá nhân, một tổ chức hay một dân tộc vẫn còn nhiều điều cần trao đổi thêm. Đặc biệt với Việt Nam, một nền kinh tế đang mở cửa, mở rộng giao lưu, giao thương với anh em bạn bè quốc tế thì đây quả thật là vấn đề cần đặt đúng vị trí quan trọng của nó. “Sản phẩm” của chúng ta liệu đã đủ sức “sánh vai cùng các cường quốc năm châu”[2] chưa hay chỉ đơn thuần hướng tới hoa trái của đời người là tiền tài, địa vị, danh vọng, bằng cấp mà đang quên đi gốc rễ là giá trị của thực học? Con người triệu ngàn năm nay vẫn học nhưng tại sao có những cá nhân được cả nhân loại nhắc tới như một vĩ nhân, có những cá nhân suốt đời vẫn là những hình bóng vật vờ của chính mình; tại sao có những người được gọi là “công dân quốc tế”, có những người mãi mãi vẫn là một người dân nghèo địa phương? Mỗi doanh nghiệp đều có những tài sản quý của mình – nguồn nhân lực, nhưng tại sao có doanh nghiệp đã trường tồn và phát triển hàng trăm năm nay, có doanh nghiệp mới mở ra đã sớm “dẹp tiệm”; tại sao có doanh nghiệp được cả thế giới nhắc tới và nhớ đến như một thương hiệu thành công, có doanh nghiệp bị cộng đồng tẩy chay vì những bê bối và thiệt hại gây ra cho xã hội? Mọi quốc gia cũng đều chú ý đầu tư đến công tác giáo dục ở mức độ này hay mức độ khác vậy tại sao có những quốc gia dù “bắt đầu trễ” nhưng đã là người “dẫn dắt”, là bá chủ của nền kinh tế thế giới? Tại sao có quốc gia được thiên nhiên ưu đãi vẫn dậm chân tại chỗ ở vị trí nước kém phát triển, có quốc gia không có “rừng vàng biển bạc” vẫn là nước phát triển với những bước nhảy thần kỳ? Có lẽ nào đang tồn tại một câu hỏi lớn ở đây? Hay phải chăng quả thật như Fukuzawa Yukichi [3] đã nói: “Trời không sinh ra người đứng trên người, trời không sinh ra người đứng dưới người, tất cả đều do sự học mà ra”. Sự học vì vậy cũng cần được bàn tới cho “thấu tình đạt lý” chăng!

Dù là để đạt được đến thành công của cá nhân, tổ chức hay dân tộc, sự học đều cần chú trọng đến sản phẩm cuối cùng mà nền giáo dục tạo ra: Đó chính là con người. Con người “sản phẩm” phải là con người tiên tiến thể hiện ở năng lực tư duy độc lập và năng lực tự giáo dục bản thân. Có được con người như thế làm nền tảng thì bản thân mỗi cá nhân, tổ chức hay dân tộc mới có được cơ sở để tồn tại cũng như phát triển một cách bền vững.

Sự học muốn thành công, phải đi từ gốc rễ của vấn đề. Để bắt đầu sự học, trước hết cần xác định: Học để làm gì? Với một cá nhân, sự học cần bắt nguồn từ mong muốn hoàn thiện bản thân, khẳng định chính mình, tạo dựng được một điều gì đó lớn lao đóng góp cho cộng đồng, xã hội, nhân loại. Với một tổ chức, sự học cần bắt đầu từ niềm tin xác lập lại vị trí của mình trên “thị trường chung”, tạo ra những giá trị mới để làm cho cuộc sống của con người tốt đẹp hơn. Với một dân tộc, sự học cần khởi nguồn từ khát vọng tự chủ, độc lập của dân tộc, xây dựng hình ảnh một quốc gia thân thiện và thông minh, sẵn sàng tham gia cuộc chơi cùng thế giới. Chỉ có như thế, sự học mới có định hướng rõ ràng, tư duy về quy trình thực hiện, mục tiêu hướng tới mới có hệ thống và cụ thể. Làm được như vậy, sự học mới có thể đi đến tính khả thi và hiệu quả.

Cùng nhìn lại hai thực tế sau để ngẫm nghĩ sự học của chính mình, của tổ chức mình và của dân tộc mình.

Thực tế đầu tiên: Để thu được 500USD, người ta có thể làm gì?[4]

Để thu được 500 USD?

Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam bán 5 tấn than đá.
Nông dân ở Đồng bằng Sông Cửu Long bán 2 tấn gạo.
Trung Quốc bán chiếc xe gắn máy trọng lượng 100 kg.
Hãng Sony bán chiếc tivi trọng lượng 10 kg.
Hãng Nokia bán chiếc điện thoại trọng lượng 0,1 kg.
Hãng Intel bán con chip máy tính trọng lượng 0,01 kg.
Hãng Microsoft bán một phần mềm trọng lượng 0 kg.

Xót xa thay cho những con người “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” của một đất nước “đang phát triển”. Đua tranh cùng thế giới với tài nguyên thiên nhiên được ban tặng? Đua tranh cùng thế giới để trở thành một nước nông nghiệp dẫn đầu về xuất khẩu nông sản này, nông sản kia? Phải chăng sản phẩm của sức lao động cơ bắp của những ngày xưa đang dần bị “hạ giá” trước những sản phẩm của hàm lượng chất xám, của trí tuệ văn minh, hiện đại? Phải chăng do cách nghĩ của ta chưa tới hay do nền dân trí của ta chưa đủ mạnh để biến tinh thần ham học hỏi, khát khao làm giàu cháy bỏng thành một sản phẩm cuối cùng tinh túy, giá trị hơn? Câu trả lời nằm ở chính ta, chính tổ chức ta và chính dân tộc ta.

Thực tế thứ hai: Lịch sử thế giới đã chứng kiến những sức mạnh khác nhau để một quốc gia trở nên hùng mạnh: Sức mạnh của vó ngựa đã từng giúp Mông Cổ hay đế chế Ottoman (Thổ Nhĩ Kỳ) bá chủ một thời. Tiếp đó, sức mạnh của cánh buồm rộng lớn đã giúp Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha thống trị thế giới. Rồi đến thời sức mạnh của những chiếc động cơ hơi nước đã giúp nước Anh chiếm lĩnh khắp nơi để họ có thể nói “Mặt trời không bao giờ lặn trên đất Anh”. Tất cả đã lùi vào dĩ vãng. Ngày nay, tất cả những quốc gia trở nên hùng mạnh đều nhờ vào một yếu tố: trình độ giáo dục, và từ đó là trình độ công nghệ. Đó là kỷ nguyên của nền kinh tế tri thức. [5]

Ta đang ở đâu trong thế giới này? Giờ liệu còn phải lúc để ta tự hào về những chiến công lẫy lừng của dân tộc trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước và giải phóng dân tộc đế sống mãi trong tư thế “cùng ôn lại những chiến tích hào hùng”, ngủ quên trong chiến thắng của mấy mươi năm trước mà quên mất rằng mọi thứ đang vận động và biến chuyển không ngừng. Ta chỉ có thể tồn tại và vươn nhanh, vươn xa bằng chính thực lực của mình kết hợp với sức mạnh của thời đại, nương theo đó mà bay lên mạnh mẽ. Hãy nghĩ về quá khứ như một sức mạnh tinh thần, một niềm tin vào sức sống, sức trỗi dậy của một dân tộc, của những tổ chức và của mọi cá nhân để làm hành trang tự tin tiến vào nền kinh tế thế giới, gia nhập nhịp sống của thời đại.

Phân tích những điều trên để thấy rằng câu hỏi “Tại sao học?” quan trọng như thế nào để bắt đầu hành trình dài của sự học. Tôi đồng ý quan điểm của thầy Giản Tư Trung khi dạy rằng: “Chỉ có học thực, mới có năng lực thực; chỉ có năng lực thực, mới có thể làm thực; chỉ có làm thực mới có thể tạo ra giá trị thực; chỉ có tạo ra giá trị thực, mới có thể sống thực. Tất cả, bắt đầu từ thực học”. Rõ ràng, chỉ có sự học mới có thể giúp cá nhân, tổ chức, dân tộc phóng tầm nhìn ra xa, biết được ta có gì, cần gì, muốn gì để biến sức mạnh, thế mạnh của mình thành một giá trị gia tăng mới lớn hơn, tốt hơn.

Khi đã xác định rõ mục tiêu của sự học, câu hỏi tiếp theo cần giải quyết là:Học cái gì để đạt được mục tiêu đó? Học không phải là học tràn lan, đụng đâu học đó, học để biết mà không hiểu, học để tác nghiệp chứ không nắm được bản chất, căn nguyên của vấn đề. Ý thức được “Học để làm gì” để từ đó tìm ra những cái còn yếu, còn thiếu để bổ sung kiến thức, hoàn thiện kỹ năng và có cách nghĩ đúng đắn hơn chỉ có như vậy mới phát triển được bản thân, trau dồi được hiểu biết và quan trọng hơn là đi đúng con đường đã định. Cá nhân muốn thành công, chắc chắn phải đặt sự học ở mục tiêu tự thân, tức là việc học là của mình, do mình, vì mình thì mới có đủ đam mê, nhiệt tình và nỗ lực để đi đến cùng với ngọn nguồn của sự học. Tổ chức muốn thành công thì phải xây dựng được văn hóa học tập không ngừng để khuyến khích mỗi thành viên không ngừng cố gắng để “làm tốt” chính mình từ đó góp phần “làm tốt”, nâng cao năng lực cạnh tranh của tổ chức. Dân tộc muốn thành công nhất định phải đi từ những cá nhân thành công và những tổ chức thành công. Những phần tử, tế bào tiến bộ này sẽ là nội lực vững mạnh, cứng cáp để dân tộc mạnh dạn “dấn thân” vào cuộc chơi toàn cầu. Để làm được điều này thì bản thân dân tộc đó phải phát huy được tinh thần hiếu học, thực học dựa trên nền tảng truyền thống, chứ không phải chạy theo hình thức, hòa tan theo xu hướng mà không giữ được cái gốc của chính mình.

“Học như thế nào?” cũng là một điều cần lưu ý. Xác định được mục tiêu học, nội dung học mà không có cách thức, phương pháp học thì cũng không đạt được hiệu quả như mong muốn. Sự học thực chất là một quá trình trong đó nguyên liệu, nhà sản xuất và sản phẩm cuối cùng đều là con người. Câu hỏi về cách học liên quan đến vai trò “nhà sản xuất” trong quá trình này. Nhà sản xuất phải nắm sự chủ động, tuân thủ định hướng, thấu hiểu bản thân “nguyên liệu” để có cách chế biến, lắp ráp các mảnh ghép phù hợp trong biển học vô vàn để có được “sản phẩm” như mong muốn. Bản thân người học phải ý thức được vị trí trung tâm, vị trí “làm chủ” của mình để biết yêu cầu, “đòi hỏi” chính mình, xã hội đáp ứng nhu cầu học hỏi này. Học từ sách vở, học từ cuộc sống, học từ kinh nghiệm và những trải nghiệm của bản thân, của mọi người. Chỉ với cách tiếp cận tích cực như vậy thì sự học mới giải quyết được tất cả các vấn đề chưa thông suốt, chưa rõ ràng. Đối với tổ chức, cũng cần xây dựng cơ chế học tập linh hoạt (học trong giao tiếp, ứng xử, trong công việc…) để mỗi thành viên có thể thỏa mãn mong muốn học hỏi, “nâng cấp” bản thân mọi lúc, mọi nơi. Còn ở góc độ dân tộc, để phát triển sự học đòi hỏi sự tôn trọng người học, khuyến khích mỗi cá nhân phát huy tính sáng tạo của bản thân, tạo điều kiện tốt nhất cho người học được phát biểu ý tưởng, thử nghiệm vào thực tế để chứng minh lý thuyết, khám phá ra những khoa học mới. Để “sản xuất” ra những “sản phẩm” ít “lỗi”, nền giáo dục, đào tạo cũng phải xây dựng trên cơ sở tiến bộ, phù hợp với năng lực người học cũng như điều kiện sở tại.

Ngay từ đầu thập niên 90 của thế kỷ XX, tổ chức UNESCO đã nêu lên 4 trụ cột của cải cách giáo dục [6], đó là:

Học để biết (Nắm được những công cụ để “hiểu”)

Học để làm (Có khả năng sáng tạo, tác động vào môi trường của mình)

Học để cùng chung sống (Tham gia và hợp tác với người khác)

Học để làm người (Sự tiến triển quan trọng nảy sinh từ 3 trụ cột trên)

Và ngạn ngữ Trung Hoa cách đây nghìn năm đã có câu: “Sự học như con thuyền ngược nước, không tiến ắt thoái”. Như vậy, có thể thấy rằng sự học có một ý nghĩa to lớn trong việc xây dựng con người mới, tổ chức thành công và một dân tộc tiến bộ nhưng là một chặng đường thật sự gian nan, đòi hỏi nhiều khổ luyện và sự kiên định. Sẽ là rất dễ để bỏ cuộc, sẽ là rất khó để đi đến cùng với hành trình này. Chỉ đến lúc nào công tác giáo dục thật sự đi vào thực học, để tạo ra những giá trị thực, những con người thực với đầy đủ phẩm chất cần có để “làm người” thì khi đó, sự học mới thể hiện được đầy đủ vai trò và ý nghĩa của nó. Bắt đầu từ những điều nhỏ, làm thật tốt, biến những điều tốt thành những điều vĩ đại, sự học giúp cho cá nhân, tổ chức, dân tộc gìn giữ được những bản sắc riêng, tiếp thu tinh hoa của cộng đồng, nhân loại để làm ĐẸP, làm THƠM và RẠNG DANH cho chính mình.

Gia nhập WTO, mọi điều kiện đã sẵn sàng để Việt Nam có thể mở rộng kết nối, giao lưu, giao thương. Dân tộc Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam, con người Việt Nam sẽ “cất cánh” bao cao, bao xa tất cả tùy thuộc vào kết quả của sự học mà mỗi con người, mỗi tổ chức và cả đất nước đầu tư ngay từ hôm nay!

[1] Tên bài viết của Thầy Giản Tư Trung – Hiệu trưởng trường Doanh nhân PACE đăng trên Thời báo Kinh Tế Sài Gòn (số đặc biệt, Xuân Kỷ Sửu, 2009)

[2] Trích lời Bác Hồ trong buổi khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1946

[3] Nhà tư tưởng (1834 – 1901) có ảnh hưởng sâu rộng nhất đối với xã hội Nhật Bản cận đại, được người Nhật tôn vinh là “Voltaire của Nhật Bản”. Hình của ông được tin trên đồng tiền có mệnh giá cao nhất ở Nhật, tờ 10.000 yên

[4] Ví dụ được đăng trên VietNamNet ngày 09/11/2006 để minh họa khái niệm dùng trọng lượng của sản phẩm để so sánh trình độ quốc gia do nhà báo Thomas Friedman của tờ báo New York Times đã đưa ra.

[5] Đăng trên VietNamNet ngày 09/11/2006

[6] Trích bài nói chuyện “Xây dựng mục đích của việc dạy và học theo tinh thần UNESCO” của ThS. Nguyễn Ngọc Lâm – Giám đốc Đào tạo kỹ năng, Công ty CP Vinawin

Thư gửi con gái ngày đầu tiên đi học

Con gái của mẹ,
Vậy là ngày mai – ngày đầu tiên con cắp sách đến trường cùng chúng bạn, ngày con chính thức bắt đầu tự đi những bước chập chững bằng chính đôi chân của mình trong một hành trình dài xuyên suốt cuộc đời con: con đường học tập.
Con yêu quý,
Mẹ nhớ mãi câu hỏi con vẫn thường thắc mắc khi mẹ con mình cùng nhau chuẩn bị đồng phục, sách vở, bút viết cho buổi học đầu tiên của con: “Mẹ ơi, học để làm gì vậy mẹ? Vì sao con phải đến trường? Trường học có đáng sợ không hả mẹ? …”. Khi nghe con hỏi, mẹ chỉ biết bật cười hạnh phúc trước những suy nghĩ tinh khôi của con. Và mẹ nhớ, mình cũng đã một thời như thế!
Con thân yêu,
Con có nhớ những lần con vẫn chỉ trỏ trên ti vi nhà mình lúc nhìn thấy những người bạn nhỏ châu Phi đang đọc sách trong khói bụi chiến tranh? Con có nhớ những lần con tròn xoe mắt ngạc nhiên khi nhìn thấy những ông cụ, bà cụ ở xóm nghèo tối tối vẫn cần cù luyện từng con chữ ở lớp học tình thương của cô Thúy cạnh nhà mình? Con có nhớ những lần con thích thú bi bô đánh vần theo mấy chữ tiếng Anh con nghe được trong chương trình thiếu nhi yêu thích?… Tất cả, những người bạn nhỏ châu Phi, những ông cụ, bà cụ xóm nghèo và cả con gái mẹ nữa đều đang HỌC đấy, con à!
Hãy nhớ rằng, dù con là ai, con thuộc dân tộc, màu da, tôn giáo, giới tính, lứa tuổi nào, con đều cần đến sự học, con nhé!
Con ơi,
Mẹ biết rằng học không hề là chuyện dễ dàng với con, với mẹ hay với bất kỳ ai. Từ khi bắt đầu tiếng khóc chào đời cho đến lúc kết thúc chu kỳ sống của mình, có lẽ cũng chưa ai dám nói mình học xong cả, con à. Nhưng con biết không, dù vậy sự học vẫn trường tồn cùng năm tháng theo lịch sử phát triển của nhân loại bởi con người hiểu rằng: Học là việc tất yếu!
Lúc con chưa biết, con học là để có những ý niệm, khái niệm đầu tiên làm cơ sở cho tri thức của mình. Lĩnh hội nhiều hơn, con sẽ hiểu rằng, học là điều kiện để tồn tại, không học nghĩa là con đang tự thui chột chính mình trong môi trường xung quanh. Nhờ học, con cũng sẽ sống tốt hơn dựa vào kiến thức, kỹ năng và thái độ được trang bị, tôi luyện trong suốt quá trình học tập không ngừng. Khi đã sống tốt với vai trò của mình, con còn có thể chỉ dẫn, hướng dẫn cho người khác cùng hoàn thiện bản thân. Ở mức cao hơn, lúc con đã đủ trưởng thành và chín chắn, con sẽ đúc rút cho mình những trải nghiệm riêng và trao lại, đào tạo lớp người kế thừa để những tinh hoa con tích góp được có thể tiếp tục phát huy tính hữu ích và sống cùng thời gian trong cuộc sống này.
Nhà trường, Gia đình và Xã hội sẽ là trường học của con. Những kiến thức tự nhiên, xã hội và cuộc sống con sẽ được các trường học này truyền đạt, dạy dỗ. Nhưng để biến thành kỹ năng làm việc, kỹ năng sống, con cần có sự rèn luyện và thực hành thường xuyên. Điều này sẽ rất khó thành công nếu con không cách nhìn, cách hành xử phù hợp trước những cám dỗ, cạm bẫy của cuộc đời: đó là sự lười biếng, sự ỷ lại, sức ì và sự bằng lòng với thực tại còn yếu kém của bản thân. Rõ ràng những điều con cần học, nên học là vô vàn. Nhiệm vụ của con là nhận thức được bản thân đang yếu gì, thiếu gì, cần gì để có cách tiếp cận và phương pháp học phù hợp với chính mình. Chỉ có như vậy, con mới có thể tự giúp mình hoàn thành công việc học tập của mình một cách hiệu quả. Hãy học với sự hứng thú, đam mê con sẽ thấy học là một niềm vui và là việc làm có ý nghĩa trong cuộc sống này.
Con thương,
Cuộc sống là một chuỗi tiếp diễn. Chính vì vậy, sự học của con đã bắt đầu từ ngày hôm qua, đang thực hiện ở ngày hôm nay và sẽ kéo dài đến mãi những ngày sau. Hãy cứ tưởng tượng rằng mỗi ngày con mở mắt ra, là sẽ có một điều thú vị mới mẻ để con học hỏi và hàng đêm, khi nhắm mắt đi ngủ con cũng sẽ yên tâm vì trong ngày đã tích lũy ít nhất một điều gì đó hữu ích cho mình. Có thể một lúc nào đó, con cảm thấy chông gai và khó khăn, cũng sẽ có những khi con không đạt được thành công như ý, nhưng con hãy tin rằng sau mỗi biến cố, mỗi lần va chạm cùng cuộc sống con sẽ được một điều quý giá hơn rất nhiều: đó là sự trưởng thành!
Nói như vậy, mẹ muốn con hiểu rằng điều đáng quý trong hành trình học tập của mình là sự lớn lên từng ngày của con trong cả nhận thức và hành vi. Con sẽ biết rằng, kiến thức con được trang bị, được đào tạo ngày ngày sẽ là nguồn thông tin, nguyên liệu quý báu để con tiếp thu, chắt lọc thành giá trị của riêng mình qua quá trình tự nghiên cứu, trải nghiệm và cuối cùng con sẽ biến giá trị đó thành tài sản chung của xã hội thông qua sự chia sẻ cùng những người xung quanh. Quá trình tiếp nhận – xử lý – trao đổi diễn ra liên tục như vậy giúp cho sự học vì thế mà đổi mới theo từng ngày, từng giờ, từng phút, từng giây trong cuộc sống của con. Thật thú vị phải không con gái!
Con gái yêu,
Sẽ đến một lúc, con tự hỏi mình: “Con học vì ai, cho ai?”. Mẹ không cần con phải nghĩ đến những lý do quá to tát, cũng đừng áp đặt cho chính mình suy nghĩ: Học là vì niềm tự hào của gia đình, dòng họ; Học là để trả ơn sinh thành và dưỡng dục của mẹ cha; Học là để trả nợ xã hội… Con chỉ cần ý thức được rằng: Học là mục tiêu tự thân, học trước hết là vì con và cho con. Sống trong đời sống, con sẽ thấy mình “mắc nợ” rất nhiều người, con sẽ không thể sống một mình và tách biệt khỏi các mối quan hệ xung quanh. Và điều tốt nhất con có thể làm để “trả” là hãy học hỏi không ngừng để hoàn thiện bản thân, để thực hiện tốt vai trò,vị trí và ý nghĩa tồn tại của mình trong cuộc đời. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ, làm tốt và hướng đến những điều lớn lao hơn, con nhé!
Con của mẹ,
Con là một tài sản quý của gia đình và xã hội. Sự giàu có, phồn vinh của một cộng đồng không thể tách rời sự nỗ lực, cố gắng không ngừng của mỗi cá nhân. Muốn đem lại những điều tốt đẹp nhất cho những người bên cạnh con, những người con biết cũng như chưa quen, con phải hiểu rằng chính bản thân mình phải thật tốt. Muốn nâng người khác trên đôi vai của mình thì chính bản thân con phải thật mạnh. Muốn làm giàu cho gia đình và đất nước, trước hết con phải biết cách tự làm giàu cho bản thân. Con thấy đó, trong cuộc sống này mỗi người đều phải thực hiện tốt vai trò của chính mình thì mới hoàn thành tốt nghĩa vụ, trách nhiệm đối với những người xung quanh, mới có thể thực hiện được những giấc mơ tốt đẹp mà con muốn đóng góp cho cộng đồng. Hãy cứ mơ ước, chinh phục khó khăn, học hỏi để hoàn thiện và đừng bao giờ bỏ cuộc nha con!
Con biết không, xã hội cũng như cá nhân, muốn tồn tại và phát triển thì phải dựa trên những nền tảng cơ bản mà một trong những yếu tố quan trọng nhất là tri thức. Sự thiếu hiểu biết, mờ mịt về thông tin, thiếu cập nhật về kiến thức, khoa học sẽ làm một hệ thống nhận thức trở nên lạc hậu, lỗi thời. Một xã hội, một dân tộc khi đã lạc hậu sẽ khó bắt nhịp với tiến bộ không ngừng mà nhân loại đang có, sẽ là rào cản để có thể tiếp cận, tiếp thu những tinh hoa loài người đang cố công xây dựng và chia sẻ cùng nhau. Một mai muốn ra biển lớn, muốn tung cánh bay xa con phải tự chuẩn bị hành trang cho mình không thể thiếu tinh thần dấn thân học hỏi và cầu tiến không ngừng. Một người học, một người nỗ lực hoàn thiện bản thân. Cả xã hội học, cả xã hội cùng nhau tiến bộ.
Người Trung Hoa có câu: “Biển học vô bờ”. Còn lãnh tụ vĩ đại Lênin thì nói: “Học, học nữa, học mãi”. Mẹ thì muốn nhắn nhủ với con rằng: Học là điều con CẦN. Một ngày nào đó, mẹ hy vọng con sẽ nói với mẹ: Học là điều con MUỐN. Lĩnh hội những điều mới mẻ, “nâng cấp” chính mình và nâng tầm dân tộc. Mẹ và xã hội luôn tin tưởng vào những thế hệ trẻ như con – thế hệ của những người năng động, tư duy cởi mở, khát vọng chinh phục, khám phá những điều mới mẻ. Hãy đi đến những nơi mẹ chưa từng đặt chân, hãy chỉ cho mẹ những vùng đất mới mà mẹ chưa hề biết đến trong thế hệ của mình. Giúp mẹ, giúp những người đi trước thực hiện những ước mơ chưa thành hiện thực con hen!
Con gái ơi,
Những điều mẹ viết hôm nay, có thể con chưa đọc và cũng chưa hiểu hết được nhưng mẹ vẫn viết và gửi cho con. 5 năm, 10 năm hay thậm chí là 20 năm sau mẹ vẫn sẽ viết những điều như thế. Theo năm tháng con sẽ dần lớn khôn, mẹ sẽ già đi và xã hội cũng sẽ có những biến chuyển to lớn nhưng mẹ luôn tin rằng sự học sẽ vẫn mãi là người bạn đồng hành chung thủy trên bước đường con đi.
Mẹ và xã hội đầu tư, dạy dỗ, chỉ dẫn con không phải để trông chờ vào điểm số hay những bằng cấp con có được mà đặt kỳ vọng rất nhiều vào một con người mới làm được nhiều hơn, đóng góp được nhiều hơn cho một xã hội tốt đẹp hơn, giàu có hơn và cao trên tất cả là vì loài người ngày càng tiến bộ, văn minh hơn.
Một ngày nào đó, con cũng sẽ làm mẹ. Con cũng sẽ như mẹ mong muốn gửi gắm những giấc mơ, những hy vọng cho một thế hệ mới của đất nước này, thế giới này.
Ngày mai con đến trường…
Mẹ chúc con luôn nỗ lực, thật tự tin và bản lĩnh.
Luôn tin tưởng và ủng hộ con!
Yêu con,
Mẹ của con.
 30.6.2009