“Không ngừng tìm kiếm!” ;)

Nếu bạn hỏi, ước mơ của tớ là gì, tớ có thể nói say sưa 1 ngày (nếu bạn đủ sức nghe) bởi vì tớ là người tham lam lắm, ước mơ của tớ to nhỏ, lớn bé, xa gần, sự nghiệp, yêu đương gì cũng có cả ^^. Hôm nay tớ sẽ viết, một góc nhỏ thôi trong cái kho tàng những ước mơ đó của tớ – tài sản quý giá của một cô bé hay mơ mộng và hát ca “Em có một ước ao, em có một khát khao”

Cái hồi còn là học sinh cấp 3:

Tớ trăn trở giữa những ước mơ: trở thành một cô giáo dạy Hóa (vì tớ rất thích chia sẻ với những người khác và yêu môn Hóa), trở thành một dược sĩ (vì tớ sẽ có thể bán thuốc giá tốt hơn cho những người khó khăn, tớ sẽ trang bị một tủ thuốc vĩ đại cho nhà mình để không còn ai phải lo bệnh tật nữa hết), trở thành một nhà văn (vì tớ thích viết & lắng nghe hơi thở của cuộc sống), trở thành một người giàu có (vì tớ nghĩ khi tớ giàu thì sẽ giúp được nhiều người lắm í, rồi còn có thể làm từ thiện nữa),… Nói chung là búa xua ước mơ. Ước mơ nào cũng đẹp, cũng thích cả.

Đến một ngày đọc “Cha giàu cha nghèo”, không hiểu sao nhớ mãi 1 cái câu trong cuốn sách đó, đại ý là để thành công trong tương lai, có 2 nghề cần phải biết là Quản trị kinh doanh và Marketing. Tớ thay đổi cái một suy nghĩ, hình thành cái quyết tâm phải chinh phục cho được 2 “bạn” nì. Quyết định sẽ phải thi và vào được khoa Quản trị kinh doanh – Đại học Kinh tế HCM (vì tớ search được đây là khoa dạy về Quản trị kinh doanh đầu tiên của VN, nên tớ yên tâm hơn về giáo trình & giáo viên giảng dạy ^^). Dù gia đình phản đối nhưng tớ vẫn cắn răng cắn lợi giở trò “lừa đảo” để thi cho bằng được và đậu vào trường, vào khoa như mong muốn.

Cái hồi còn là Sinh viên:

Ngồi trên ghế giảng đường, học Quản trị kinh doanh lại tiếp tục đứng trước các lựa chọn sẽ đi chuyên sâu theo con đường nào: Marketing, Nhân sự, Kinh doanh, Tài chính hay Sản xuất. Theo Tài chính cũng thích (vì máu kinh doanh Tiền mờ). Theo Nhân sự cũng khoái (vì máu làm việc với con người). Theo Marketing cũng mê (vì thích các ý tưởng kết nối khách hàng đến sản phẩm),… Nói chung là tiếp tục rối.

Thời điểm đó cũng bắt tay làm 1 dự án khởi nghiệp về Giáo dục. Chạy một đoạn cho no nê rồi cuối cùng ngậm ngùi dừng lại vì phát hiện ra mình & đồng bọn chưa sẵn sàng cho nó. Hẹn ngày tái ngộ trong tương lai….

Cái hồi còn đi làm:

Đùng một phát, mới thực tập xong thì bị một đại ca “dụ dỗ” vào làm. Bắt đầu ở vị trí PR, viết lách và chăm sóc khách hàng. Sau đó tiến tới biên tập nội dung website, viết bài cho nội san. Rồi tiếp tục là đối ngoại, Marketing, sự kiện,… Thành ra vị trí nào cũng được thử sức và nắm bắt được cái công việc chính trong mảng đó là gì. Rốt cuộc trở thành 1 trợ lý không chính thức của Sếp. Nhưng quái một cái là vẫn chưa biết mình thật sự giỏi gì, thật sự muốn gì???

Tiếp tục thử sức ở công ty thứ hai, có liên quan đến Giáo dục – Một trường dạy nhảy và khiêu vũ. Sở dĩ lựa chọn điểm đến này là vì mình quan tâm đến cách vận hành của 1 trường học (giai đoạn đầu), cách dạy và triết lý giáo dục của nó. Tham gia ở vai trò vận hành chung, học hỏi được nhiều điều. Cũng từ đây dần dần tớ bắt đầu nhận ra những việc mình có thể làm tốt nhất và cái đam mê ngâm cứu con người cũng như niềm tin vĩ đại vào năng lực con người. Một ước mơ sâu thẳm nào đó lâu giờ ngủ yên bắt đầu lồm cồm thức dậy, cựa quậy mãi không yên – Giấc mơ làm giáo dục.

Cái hồi giờ:

Bỏ lại tất cả ở đằng sau: một công việc ổn định, một vị trí tốt, một nhịp sống nhẹ nhàng để bắt đầu dấn thân vào con đường cam go – Con đường khởi nghiệp. Con đường mà mới nghe xong đã không ít người can ngăn: “em chưa đủ kinh nghiệm”, “em chưa đủ nguồn lực”, “em chưa đủ mạnh mẽ để chịu đựng thất bại”, “em còn nhiều thời gian mà không việc gì phải nôn nóng”, “em là con gái, hãy chọn một con đường phù hợp hơn”… Vẫn quyết định làm và đang làm.

Giấc mơ Giáo dục ngày nào đã mở qua một trang mới và viết tiếp một cách nghiêm túc hơn. Đã rõ ràng hơn về điều mình mong muốn và cái lộ trình sẽ đi. Con đường “Khai phá bản thân” còn một lô lốc chông gai phía trước đó. Vẫn sẽ đi vì có một động lực mạnh mẽ từ giấc mơ đó thúc đẩy, nó không phải chỉ là sự cam kết với bản thân, với lời tuyên bố mà trên nữa đó là một thứ tình cảm mãnh liệt khiến mình yêu vô cùng những việc đang làm và tin tưởng vào hành trình đang đi.

Một đứa nhỏ loắt choắt và hay cười hihi, luôn đi ngược lại với mong muốn, kỳ vọng của gia đình từ lúc chọn trường để học, chọn công ty để làm, chọn con đường tương lai để tiếp tục đã khiến không ít người lo lắng và lo ngại. Giờ đây vẫn còn đó những áp lực, những khó khăn không thể gọi tên đang chực chờ. Ừ, nhưng con bé đó vẫn đang đi, dù đôi khi chỉ một mình nhưng không hề cảm thấy cô độc…

Hãy tiếp tục tìm kiếm: Tìm kiếm bản thân nếu chưa hiểu về chính mình; Tìm kiếm đam mê nếu vẫn còn trăn trở; Tìm kiếm ước mơ của mình nếu vẫn còn mơ hồ; Tìm kiếm con đường phù hợp cho mình giữa muôn vàn lựa chọn;… Có lẽ “không ngừng tìm kiếm” là sứ mệnh, chức năng thiêng liêng nhất của con người. Đó là cội nguồn của những sáng tạo, những đột phá cho thế giới tốt đẹp hơn hay đơn giản là hành trang để đi đến cùng với giấc mơ – giấc mơ của chính mình!

Họ đã thế, vì đâu?

Sáng nay ngâm cứu một loạt bài về “Chuyển động trẻ” để hiểu hơn về nhu cầu và tâm sinh lý của các bạn trẻ hiện giờ. Ôi chao, bên cạnh những gương mặt cá tính, thành công sớm được vinh danh thì còn rải rác đâu đó những câu chuyện… cười ra nước mắt!
Mình không ngại chuyện các bạn muốn khẳng định sự trưởng thành của mình bằng cách tự quyết định làm một điều gì đó mang tính… đột phá, nhưng mà cái gốc của vấn đề và hậu quả của câu chuyện làm mình quan tâm.
Giới trẻ có đang sai?
Mình biết rằng giờ đề cập đến chuyện quan hệ tình dục trước hôn nhân hay sống thử khi được nêu ra sẽ nhận được nhiều luồng phản hồi trái ngược nhau. Mình không bàn đến chuyện đúng sai của vấn đề này vì nó sẽ chuyển sang khía cạnh phán xét chủ quan nếu mình chưa hiểu hết góc nhìn từ các vị trí liên quan. Ở đây, mình muốn nói đến một câu chuyện khác hơn, chuyện của những người trẻ được giáo dục và có ý thức đầy đủ về giới tính.
Ở các nước phương Tây, chuyện quan hệ tình dục sớm từ lâu đã không còn là chuyện lạ đời. Người ta nói với nhau về vấn đề đó nhẹ như lông hồng. Có người sẽ nói do văn hóa “thoáng” đã nhiễm vào máu người ta nên họ thế, nhưng nghĩ thêm một tí xem cái tỉ lệ “thoáng” của chúng ta bây giờ cũng có kém cạnh gì nữa đâu? Vậy vì sao chúng ta suốt ngày được đọc/xem/nghe/nhìn chuyện “hậu quả” của các bạn trẻ nhà mình rồi nào là cảnh báo, rồi là tăng cường kiểm soát con cái,… mà rốt cuộc những câu chuyện đó vẫn tiếp tục được tiếp diễn?
Mình nhớ lại 12 năm đi học. Đồng ý là cũng được dạy về giới tính đó mà xét cho cùng cũng có biết mô tê gì đâu. Khi đó dù là lý thuyết hay thực hành chắc cũng như gà mắc tóc hết cả. Về gia đình thì khỏi cần nói, nhắc đến tí ti vấn đề này thì được nhìn bằng ánh mắt “có vẻ như nó có dấu hiệu hư hỏng”. Do đó, chuyện tìm hiểu chui, học lén để tự “nâng cấp” các kiến thức về giới tính, tình dục có lẽ vẫn sẽ là câu chuyện không hiếm gặp hiện nay. Các nguồn kiến thức ấy, nếu là thông tin mang tính sư phạm thì hẳn là giúp mình tốt lên, nhưng trong hằng hà sa số các thông tin liên quan đến sex được search trên mạng hiện giờ thì có ai đảm bảo được 10 đường link liên quan đầu tiên có nội dung lành mạnh? Như thế, việc tự nâng cấp kiến thức này sẽ được diễn ra theo chiều hướng nào?
Nếu được trang bị những kiến thức đầy đủ về cách tự bảo vệ cho chính mình, thì những người trẻ sẽ không còn xa lạ với mấy cái biện pháp phòng tránh thai, bệnh lây nhiễm qua đường tình dục,… Khi đó, nếu “lỡ” các em đó có muốn “hết mình” hay “lỡ dại” thì cũng đã có những hệ quả tốt hơn về sức khỏe và tâm lý. Mình trăn trở nhiều vấn đề này vì hôm qua nghe được một câu chuyện liên quan đến tâm lý vị thành niên: “Cháu năm nay 14 tuổi và lỡ mang thai. Cái thai 3 tuần tuổi. Gia đình cháu rất nghiêm, nếu bố mẹ cháu biết chuyện thì cháu sẽ chết mất. Cháu định sẽ đi phá thai chui, nhưng cháu cũng sợ lắm, không biết có để lại hậu quả gì về sau không? Giờ cháu phải làm thế nào?” Lúc đó, thật lòng mình đã tự hỏi nếu mình là chuyên gia tâm lý mình sẽ tư vấn như thế nào?
Nếu được hiểu đúng đắn về tình yêu, có lẽ cách hành xử của các bạn trẻ cũng sẽ khác hơn. Họ sẽ trân trọng hơn việc trao trọn cho nhau những gì mình có và biết cách gìn giữ cái đẹp của mối quan hệ đó. Nói như vậy không có nghĩa là cấm họ “have sex” trước hôn nhân nhưng nếu có thì họ cũng được ý thức đầy đủ hơn về việc mình làm và ở tư thế sẵn sàng chịu trách nhiệm với hành động của mình, chứ không phải theo kiểu hết mình cho hôm nay đã rồi ngày mai “what will be will be”. Lúc đó chuyện số lượng nạo phá thai ở người trẻ chắc không tăng chóng mặt như hiện giờ, chuyện một bạn gái phá thai 4-5 lần trong mối quan hệ với 1 người bạn trai cũng sẽ hiếm hoi hơn…
Nếu được lắng nghe một cách tôn trọng hơn, có lẽ những người trẻ đã dám mạnh dạn đưa ra những băn khoăn của mình về vấn đề thầm kín này để hỏi thầy cô, bố mẹ – những người gần gũi và mong muốn truyền tải những điều đúng đắn nhất đến học trò và con cái mình. Có người sẽ cho rằng làm thế thì chẳng khác nào “vẽ đường cho hươu chạy”, nhưng mình lại thấy “thà vẽ đường cho hươu chạy đúng còn hơn để nó sai đường”.
Câu chuyện này sẽ còn dài, dài cho đến khi những bài báo không còn viết về hiện tượng như một cách giật tin nữa mà là bài phân tích nguyên nhân gốc rễ của vấn đề; cho đến khi nhà trường và gia đình đặt đúng tầm quan trọng của câu chuyện giới tính trong việc giáo dục những người trẻ đang tuổi lớn; cho đến khi mỗi người chúng ta đặt chuyện yêu & sex đúng ý nghĩa của nó; cho đến khi…
Cái sai lệch, thiếu thốn về nhận thức dẫn đến những hành động sai mà không ý thức được. Những hành động sai đó đến lượt nó sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng không lường hết. Nhiều hậu quả nghiêm trọng tạo thành một vấn nạn xã hội. Nhiều vấn nạn như thế làm nên sự bất ổn trong đời sống tinh thần….

Biến khiếm khuyết thành sức mạnh

Đôi khi điểm yếu lớn nhất của bạn có thể trở thành điểm mạnh lớn nhất. Chẳng hạn như trong câu chuyện sau về một cậu bé mười tuổi quyết định học Judo mặc dù cậu đã mất cánh tay trái trong một tai nạn ôtô.

Cậu bé bắt đầu những bài học đầu tiên với một võ sư già người Nhật. Cậu bé đã làm rất tốt, vì vậy cậu không hiểu sao, trong ba tháng học, thầy giáo chỉ dạy cậu đúng một thế duy nhất.

“Thưa thầy,” cậu bé nói, “Con không nên học thêm những thế võ mới ạ?”

“Đây là thế duy nhất mà con biết, nhưng cũng là thế duy nhất mà con cần biết,” vị võ sư trả lời.

Dù không hiểu, nhưng tin tưởng thầy, cậu bé tiếp tục tập luyện.

Vài tháng sau, vị võ sư đưa cậu đi thi đấu lần đầu tiên. Thật ngạc nhiên, cậu bé chiến thắng dễ dàng cả hai trận đầu. Trận thứ ba khó khăn hơn, nhưng sau một lúc, đối thủ của cậu trở nên mất kiên nhẫn và bị tấn công; cậu bé khéo léo sử dụng thế võ duy nhất của mình để chiến thắng.

Và cậu đã vào đến trận chung kết trong khi vẫn chưa hết ngạc nhiên trước thành công của mình. Lần này, đối thủ của cậu to hơn, khỏe hơn, và nhiều kinh nghiệm hơn. Cậu bé có vẻ bị lấn át và bị tấn công. Lo rằng cậu có thể đau, trọng tài ngừng trận đấu.

Khi ông định thổi còi cho kết thúc trận luôn thì người thầy ngăn lại, “Đừng, cứ để nó tiếp tục.”

Ngay khi bắt đầu trở lại, đối thủ của cậu đã mắc phải một sai lầm nghiêm trọng: anh ta sơ hở, mất thế tự vệ. Ngay lập tức, cậu bé sử dụng thế duy nhất của mình ghìm chặt đối thủ. Cậu đã thắng trận đấu đó và vô địch cả cuộc thi.

Trên đường về, trong lúc xem lại từng trận đấu, cậu lấy hết can đảm để hỏi thầy về điều mà cậu vẫn băn khoăn: “Thưa thầy, tại sao con có thể chiến thắng mà chỉ nhờ vào mỗi một miếng võ?”

“Con thắng vì hai lý do,” người thầy trả lời. “Thứ nhất, con hầu như đã nắm được một trong những thế vật khó nhất của Judo. Và thứ hai, cách duy nhất để đối thủ có thể phòng vệ khỏi miếng võ ấy là phải tóm được cánh tay trái của con.”

Điểm yếu lớn nhất của cậu bé đã trở thành điểm mạnh nhất của cậu!

———————————-
– Như vậy, cùng một biến cố xảy ra, với những bi quan chỉ chăm chăm nhìn vào cái mất, cái không được của mình thì sẽ bị kìm hãm bởi những cái mất mát, nhìn cuộc sống với cái nhìn đầy oán thán, tiêu cực. Thay vào đó, chấp nhận cái thiếu hụt của mình, đối diện với nó để tìm ra giải pháp vượt qua nghịch cảnh thì vẫn có thể gặt hái được những thành quả như người khác, thậm chí có thể đạt thành tích cao hơn với nỗ lực, động lực gấp 2, gấp 3 đến từ những mất mát đó.
– Mỗi người hàm chứa những nét riêng không nhầm lẫn trong thế giới này. Họ có sẵn những thế mạnh mà khi được nhìn nhận và phát triển chúng một cách đúng đắn sẽ trở thành một lợi thế cạnh tranh tuyệt đối không có đối thủ. Muốn tìm ra các thế mạnh đó, họ trước hết phải yêu thương, tôn trọng chính mình với những gì mình đang có. Lắng nghe tích cực bản thân để sớm ra câu trả lời cho con đường dẫn đến thành công của chính mình.

Mình còn nhỏ bé…

Hôm nay được dự buổi hội thảo về Công tác xã hội học đường mà giật mình về nhiều thứ. Ngưỡng mộ rất nhiều về những điều mắt thấy tai nghe và ngậm ngùi xấu hổ cũng không ít cho bản thân về cái cách đang nghĩ, đang nhìn và đang giải quyết một số vấn đề trong cuộc sống…

Mình ngưỡng mộ:

– Họ đã làm những điều cực kỳ ý nghĩa và phi thường nhưng họ kể câu chuyện của họ rất đỗi giản dị, nhỏ bé:

Trước giờ cái khái niệm “Công tác xã hội” và những hoạt động của nó không xa lạ với mình. Ý nghĩa của những hoạt động này nghe là biết nhưng đến hôm nay mới cảm hết được những giá trị của nó. Nghe các anh, các cô chia sẻ về những chương trình đã và đang làm, mình cảm thấy ngột ngạt – sự ngột ngạt vì dường như mình đang nói nhiều, nghĩ nhiều nhưng những gì mình thật sự đã làm chưa bằng một tí tẹo nào của những con người ấy. Có những dự án có cái tên rõ ràng như Room to Read, mô hình hoạt động xã hội trường học,… cũng có những dự án không tên. Họ vẫn đang âm thầm làm, nhẫn nại và đầy nhiệt huyết. Qua những điều họ nói thấy đầy ắp những khó khăn, ấy vậy mà câu chuyện dường như rất đỗi giản dị, đầy niềm vui với một thái độ nhẹ tênh tênh. Những người khác (cùng ngành nghề) chăm chú nghe như sự chia sẻ, đồng cảm. Phải chăng tất cả họ đã làm những chuyện “nhỏ” như vậy nhiều, nhiều đến dường như mỗi lời họ kể về nó đã nhẹ nhàng và đơn giản chỉ như một câu nói hàng ngày?

– Họ nhìn vấn đề một cách tổng quát và giải quyết vấn đề từ gốc:

Đây có lẽ là điều mình tâm đắc nhất khi đến với hội thảo. Tất cả các tham luận, các phát biểu hay phản biện đều cho người nghe một cái nhìn đầy đủ về bức tranh chung đang tiếp cận. Các nguyên nhân được phân tích từ gốc rễ và giải pháp được đưa ra là “diệt cỏ tận gốc”. Từ một thạc sĩ, chuyên gia tâm lý cho đến sinh viên còn đang học ngành công tác xã hội đều thế cả. Nếu họ là triết gia hay một nhà quản lý được đào tạo bài bản kỹ thuật này thì sẽ không quá khiến mình ngạc nhiên, nhưng khi được nghe những lập luận sắc bén, lôgic của họ mình phải ồ à vì hiểu ra họ nói được như thế vì đơn giản những điều họ đang làm đang đi từ gốc, những điều họ đang nhìn cũng lấy từ cái gốc chung: con người, tâm sinh lý, xã hội để bàn. Họ trình bày những điều họ Có thật, Biết thật nên không cần kỹ xảo hay phải diễn gì. Điều thú vị hơn là họ thể hiện điều này như một lẽ hiển nhiên như thể không có gì đáng ngưỡng mộ hay tỏ vẻ xuất sắc ở đây. Quá đỉnh!

– Họ thẳng thắn, cụ thể và hiệu quả

Lâu giờ có lẽ vì đi ra từ kinh tế, suốt ngày nói chuyện kinh tế và tiếp xúc với đa số người làm về kinh tế nên nghĩ rằng chỉ có những tên kinh tế mới đặc sệt tính thực tế. Những điều mình chứng kiến hôm nay khiến mình “sáng mắt” ra. Những người tham dự hội thảo – mỗi điều họ nói ra dù là 2′, 5′ hay 15′ đều đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và đem giá trị cụ thể cho người nghe. Các khái niệm khi đưa ra được định nghĩa rõ ràng, nhu cầu xã hội được chứng minh, các cơ sở luận được nêu rõ, phần tham luận súc tích, cô đọng. Các phản biện nêu lên một cách thẳng thắn nhưng mang tính xây dựng và xuất phát từ sự chân thành, vì vậy dù rõ ràng ràng là người này đang phủ nhận lập luận của người kia mà người nghe vẫn cảm thấy dễ chịu và … không thể không lắng nghe, suy ngẫm.

– Họ “máu”:

Ấn tượng nhất với mình là hình ảnh những cô đã lớn tuổi (chắc còn lớn hơn mẹ mình nữa) vẫn rất máu lửa. Có ý kiến là họ cứ nhấp nhổm đưa tay xin nói (thậm chí khi chủ tọa kết thúc chương trình rồi vẫn hăng say muốn nói và gợi ý cho bàn chủ tịch một buổi cafe để thảo luận nhóm tiếp cho ra vấn đề). Dù có mic hay không có mic vẫn không kìm hãm được sự muốn nói và nói cho hết ý khi họ thấy mình có thể đóng góp được ý kiến gì đó mà mình biết/ đã trải qua. Họ nói – không ngại ngùng tuổi tác, vị trí, chức vụ…

– Họ tôn trọng điều đúng và người giỏi

Có những người thâm niên trong ngành hơn chục năm vẫn khiêm tốn nhận mình còn kém cỏi (một cách chân thành, không phải kiểu màu mè xôi chè kiểu thường thấy – rất dễ nhận ra), sẵn sàng chủ động bắt chuyện một em sinh viên có bài tham luận trong hội thảo để hỏi han chi tiết hơn. Thậm chí, thấy em í đang bận ăn lấy sức giữa giờ thì vội vàng kiếm tờ giấy ghi đầy đủ thông tin liên lạc của mình dúi vào tay em kia với lời nhắn nhủ: “có gì gửi mail góp ý thêm cho cô nhé!”.

“Đi một ngày đàng học một sàng khôn”, ngộ ra được khối điều hay ho cho dự án đang làm từ buổi hội thảo này. Cảm thấy đây là buổi nói chuyện ấn tượng nhất trong những chương trình mình được tham gia từ trước đến giờ: Thật sự chất lượng, hiệu quả!