Bi quan và Lạc quan

Tối cuối tuần lướt web, đọc được 2 bài viết với 2 cảm xúc trái ngược nhau:
Bài này phân tích cặn kẽ tiến trình phát triển của tình cảm tuổi học trò được thể hiện trên mạng xã hội. Từ những cái nắm tay, đến những cái hôn mãnh liệt ở môi,… rồi ở nhiều chỗ khác nữa…
Tất nhiên những vấn đề này không ai có quyền phán xét là các cô bé, cậu bé đó đã đúng hay sai chỉ thấy nao nao 1 nỗi buồn không biết gọi tên sao, thương nhiều hơn là giận. Thương vì hình như mấy em đã vô tình bị đánh cắp đi cái tuổi hồn nhiên trong sáng mà hiện tại với cái tuổi còn đầy bay bổng của mình, các em chỉ nghĩ việc mình làm là cách thể hiện cá tính, cái tôi hay với lập luận đơn giản: tự do yêu đương.
Tự hỏi: Lỗi ở các em? Lỗi ở gia đình? Lỗi ở nhà trường? Lỗi ở xã hội? …
Bài thứ hai đăng tải những clip về gia đình làm xúc động lòng người trên mạng xã hội:http://www.vnexpress.net/GL/Vi-tinh/…0/11/3BA22E36/
Xem một lần, hai lần,… mà không khỏi bồi hồi. Có clip đã làm nước mắt mình chực chảy ra. Tình cha con, tình anh em,… tất cả những thứ tình cảm thiêng liêng ấy dường như không cần những bài cảm nhận quá dài dòng với câu chữ chọn lọc để viết nên. Chỉ 1-2ph clip với những khoảnh khắc đời thường nhất cũng đủ khiến người xem rút ra được những bài học lớn lao trong mình và ý thức được việc sống có trách nhiệm hơn trong cuộc đời.
Nhận ra nhiều thiếu sót & vô tâm của chính mình khi được xem những clip rất đỗi bình dị này. Những thiếu thốn, khiếm khuyết trong tâm hồn dường như được lấp đầy dần bằng những câu chuyện nhỏ đó. Thêm yêu chính ta, yêu những thân, những người xung quanh và cả cuộc sống này.
Tự hỏi: Phải chăng nếu cái Tôi (bản lĩnh, cá tính, khí chất) chỉ là điều kiện cần để làm nên một con người cá thể thì chính môi trường sống (giáo dục, xã hội, văn hóa) chính là điều kiện đủ để nuôi lớn nên một con người phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần?
Con người từ Lạc quan tếu do thiếu hiểu biết đến Bi quan vì được nếm trải những góc tối của khó khăn, vấp váp và sẽ tiến lên trạng thái Lạc quan (tích cực) khi đã có cái nhìn toàn cảnh & tìm ra giải pháp. Hiện tại, có lẽ sẽ còn quá sớm để tự tin khẳng định được chúng ta sẽ thay đổi được thế giới (dù chỉ là thế giới rất nhỏ xung quanh ta), nhưng chắc chắc chúng ta có thể khởi động bằng những động thái tích cực bằng cách gieo rắc những món ăn tinh thần tích cực để nhân rộng cái tốt đẹp, cái chân – thiện – mỹ của cuộc sống còn đầy bon chen, áp lực và thử thách này.

“Biết ra sao ngày sau?”

Hôm nay có dịp nghe lại bài hát hồi xưa rất thích phần giai điệu: “Que sera, sera / Whatever will be, will be …” (tên tiếng Việt là “Biết ra sao ngày sau”). Nhớ nhất là hồi đó chưa có hiểu hết ý nghĩa của ca từ, chỉ thấy nghe êm tai nên thỉnh thoảng vẫn ê a hát theo: “Ngày em còn thơ thường hay hỏi má em,…”
 
Lần tìm lại bài này thì tình cờ đọc được bài viết “Biết ra sao ngày mai?” trên Tuần Việt Nam, mới biết được gốc tích của bài hát:
“Bài hát này do Ray Evans và Jay Livingston sáng tác cho phim The man who knew too much (Người đàn ông biết quá nhiều) và do Doris Day hát. Trong phim, Doris Day đóng vai bà mẹ và hát bài này khi đùa với con trai trước lúc con đi ngủ. Phim rất nổi tiếng, do diễn viên siêu sao James Stewart đóng vai chính và được dàn dựng bởi đạo diễn Alfred Hitchcock, được phong là ông vua kinh dị vì tài dàn dựng những phim trinh thám vô cùng hồi hộp và kinh dị. Tất nhiên phim có những tình tiết hấp dẫn, có gián điệp, có đấu súng, có happy ending (kết cục có hậu), nhưng phim đọng lại lâu dài là hình ảnh ca sĩ diễn viên Doris Day đóng rất đạt một thiếu phu trẻ dịu dàng, khả ái, linh hoạt, với mái tóc cắt ngắn, với giọng ca trong trẻo, vui tươi thể hiện bài hát Que sera, sera.

Tên bài hát “Que sera, sera” vừa khác thường vừa hay hay, bằng tiếng Tây Ban Nha – thứ tiếng khá phổ thông ở Mỹ -, và điệp khúc bài hát vẫn giữ câu “Que sera, sera”, dầu câu tiếng Anh “Whatever will be, will be” cũng có nghĩa như vậy. Tên này vẫn giữ nguyên dầu cho bài hát được viết lời cho nhiều thứ tiếng, kể cả tiếng Việt. Đặc biệt, giai điệu quen thuộc của bài hát này được phát trước mỗi loạt đá luân lưu 11 mét tại Vòng chung kết bóng đá World Cup 2006 ở Đức”

Nghe lại bài hát và lần này chú ý hơn về ca từ, tự nhiên thấy chột dạ. Hồi xưa lúc nghe chỉ nghĩ đơn giản là “cái gì đến sẽ đến” nhưng mà xem ra nếu được áp dụng một cách máy móc vào cuộc sống thì sẽ tạo cho con người một thói quen: tin vào số phận, chỉ an nhiên sống với hiện tại vì … tương lai đã được ông trời quyết định sẵn???
Nếu là như vậy thì có ổn không? Đồng ý rằng sống chỉ biết đến hiện tại không lo nghĩ cho ngày mai cũng là một thứ được gọi là hạnh phúc và không ít người đang sống theo xì-tai này. Nhưng mờ, ngẫm nghĩ một cách sâu xa hơn sẽ thấy chút vấn đề ở đây. Nếu tương lai đã có sẵn vậy thì ai là người đã tạo ra tương lai đó? Liệu có thể thay đổi không? Và ai điều khiển quá trình tiến tới tương lai đó? … Như vậy con người có khác với búp bê đặc biệt – biết cử động và có cảm xúc – không nhỉ? Bởi khi đó, con người chỉ cần sống theo một chu trình đã được tạo hóa lập trình sẵn, không phải suy nghĩ, không phải lựa chọn, không phải quyết định, chỉ cần làm theo “hướng dẫn”. Ôi, nếu vậy thì có chút bất công nào ở đây không khi có người số tốt, có người số xấu và thậm chí có người số đen? Hay kiếp này là “nghiệp chướng” của kiếp trước?

“Que sera, sera,

Whatever will be, will be

The future’s not ours, to see

Que sera, sera

What will be, will be.

Tạm dịch:

Que sera, sera

Cái gì đến, sẽ đến

Nào ai biết được ngày mai

Que sera sera

Cái gì đến sẽ đến.”

Con người không phải là cô/chú búp bê đặc biệt kia, cũng không phải là diễn viên của một kịch bản cuộc đời có sẵn. “Cái gì đến sẽ đến” chỉ đúng khi con người thật sự làm chủ bản thân mình. Bởi vì chỉ có ở vai trò làm chủ con người mới biết “cái gì”(mục tiêu) sẽ đến là gì, và làm sao để nó “sẽ đến” (đạt được ước mơ, mong muốn). Quả thật “Nào ai biết được ngày mai” bởi chính bạn mới là người biết và quyết định điều đó. “Ngày mai” chính là sản phẩm của những gì bạn đang nghĩ, đang làm từ hôm nay.
(Hình: Nguồn Internet)
Chẳng có điều gì là bày sẵn/ định sẵn chờ bạn, chỉ có bạn mới là biên kịch, là đạo diễn, là nhà sản xuất và đồng thời cũng là vai diễn chính trong kịch bản mà bạn là tác giả. Kịch bản đó được bạn viết từ ngày hôm qua, ngày hôm nay và nếu chưa phù hợp, chưa phải là chính bạn trong đó thì bạn vẫn có quyền chỉnh sửa. Bởi lẽ, BẠN CHÍNH LÀ ÔNG CHỦ CỦA CUỘC ĐỜI MÌNH!

“Mẹ dạy, con nghe” (P1)

Từ hồi nhỏ, đã được dạy rằng: “Ở nhà phải nghe lời ông bà, cha mẹ. Đến lớp phải nghe lời thầy cô. Vậy mới là con ngoan trò giỏi!”. Vẫn tâm niệm ý nghĩ ấy cả một giai đoạn dài đi học, sống và lớn lên trong sự bao bọc, chở che của gia đình và nhà trường. Cũng chẳng suy nghĩ nhiều hơn cho đến khi…
Câu chuyện 1:
Một ngày nọ, đi tám tít với một người bạn. Ảnh mới kể cho nghe câu chuyện của cô người yêu ảnh. Cả hội bạn của anh tụ tập ở nhà mua đồ về nấu ăn. Cô người yêu trổ tài nội trợ lăn xăn làm hết cái này cái kia. Đến cái vụ luộc gà thì mới khiến anh ngạc nhiên. Bếp nội nhỏ nồi to đều đủ cả vậy mà không hiểu sao con gà to thế mà cô ráng nhét cho được vào một cái nồi nhỏ để luộc mà không còn cái nồi rộng rãi hơn. Anh ngạc nhiên nhưng tế nhị đến lúc chỉ còn 2 người mới hỏi nhỏ: “Lúc nãy sao em không chọn cái nồi lớn hơn để luộc gà cho dễ?”, cô người yêu thỏ thẻ đầy tự tin: “Ở nhà phụ mẹ nấu bếp, lúc nào em cũng thấy mẹ chọn cái nồi cỡ ấy để luộc gà. Em cũng không biết tại sao, nhưng mà thấy gà ăn vẫn ngon như thường nên học mẹ à”. Anh bạn tôi cứ thắc mắc mãi, quyết tâm bữa nào gặp mẹ vợ tương lai phải hỏi thử xem có bí quyết gia truyền gì nằm ở đây không.
Thế là một ngày đẹp trời, được mời tới nhà người yêu ăn cơm, nhân gặp mẹ cô người yêu kia, anh tranh thủ hỏi thăm: “Cô ơi, hôm bữa T luộc gà ngon lắm cơ. Lúc luộc T chọn cái nồi nhỏ nhỏ để luộc, mà không chọn nồi lớn hơn. Con hỏi thì T nói là học cô. Cô có bí quyết gì chỉ con với, con về mách cho em gái con ạ!”. Mẹ cô kia nheo mắt cười: “Cái này thì cô cũng học theo ngoại con T thôi, chứ có bí quyết gì đâu. Hồi xưa nấu ăn thấy ngoại cứ chọn cỡ nồi đó để luộc thì cô cũng học làm theo cho đến giờ à. Tiện thể hôm nay ngoại qua chơi, con hỏi thăm thử xem!”
Tất nhiên câu trả lời kia vẫn chưa làm anh bạn tôi thỏa mãn. Anh quyết tâm ngồi chờ ngoại của T qua để hỏi – cho – bõ – tò -mò. Ngoại sang, biết đây là anh rể tương lai nên cũng quý lắm. Lân la hỏi thăm vài câu xã giao anh bắt luôn vào cái câu hỏi mang tính bếp núc kia. Ai ngờ ngoại ha hả cười sảng khoái: “Trời đất ơi, cái đó có bí quyết gì đâu con. Hồi xưa nhà ngoại nghèo lắm, chỉ có cái nồi đó là lớn nhất thì phải lấy nó mà luộc gà thôi!”. T nghe ngoại nói mà ngượng ngùng. Anh bạn tôi khi biết cái điều đang muốn biết kia thì vừa buồn cười, vừa giật mình. Nhớ lại hình như anh cũng đang học theo bố anh một số cái mà cũng chưa hiểu vì sao bố làm như thế mà không làm khác…
Điều suy nghĩ ở đây là: Có lẽ không chỉ riêng anh bạn tôi, cô người yêu tên T (và cả mẹ cô ấy) mà tôi chắc rằng bản thân tôi và nhiều bạn vẫn bị dính những lỗi tương tự như thế. Chúng ta răm rắp làm theo những lời được răng dạy, chỉ bảo từ hồi nhỏ xíu và giữ thói quen đó cho đến ngày nay mà vẫn chưa hiểu gốc tích, nguyên nhân của lời dạy đó. Đây cũng là cách là nhiều người trong chúng ta đang dùng để Học. Học cái ngọn, học cái ứng dụng được ngay mà không hiểu cái gốc là gì nên không hiếm trường hợp áp dụng không đúng bối cảnh hoặc thậm chí phản tác dụng hay dẫn ta đi sai đường.
(còn nữa)

Khoảng cách giữa quyết tâm và hành động

Vẫn thường nghe câu: “Tớ quyết tâm làm việc này, tớ thề phải làm việc kia,…”. Nhưng nếu thẳng thắn nhìn vào việc bắt tay vào làm thì thấy kết quả của việc “quyết tâm” này chưa là bao. Người ta vẫn nói: “Nói ra được tức là đã thành công một nửa”, vậy nguyên nhân nào khiến “một nửa” còn lại trở nên khó khăn để đạt được như thế?
Hình: Internet
Qua quá trình tự trải nghiệm và lắng nghe chia sẻ của những người bạn, mình phát hiện ra một số lý do thường thấy của hiện tượng này như sau:
  • Nghĩ rằng: “Tôi là người có thể nói, có thể ra ý tưởng nhưng tôi chắc chắn không thể bắt tay vào làm thành công được”. Điều này thường gặp với những người an phận ở vị trí tư vấn và các chuyên gia. Kiến thức của họ không thiếu, kế hoạch của họ không tồi, điều họ thiếu là một chút liều lĩnh của sự dấn thân.
  • Nghĩ rằng: “Tôi đã từng quyết tâm, đã từng thất bại. Vậy điều gì đảm bảo lần này tôi sẽ không thất bại?”. Điều này thường gặp với những người nhanh máu nhưng cũng nhanh chán, lần “ra trận” đầu tiên của họ sẽ là lần oanh liệt nhất. Tuy nhiên có thể do một số nguyên nhân nào đó (sự chuẩn bị chưa tốt, thời cơ chưa đến, …) mà họ đã không thành công liền. Nếu họ xem thất bại đầu tiên là bài học kinh nghiệm quý và dám đối diện với cảm giác thất bại để tiến lên thì họ mới Hành động được.
  • Nghĩ rằng: “Lời nói thì vẫn chỉ là lời nói, ước mơ thì vẫn là ước mơ. Tôi là kiếp gà sao làm được như đại bàng?”. Điều này thường gặp với xì-tai người có cảm giác tự ti, mặc cảm ở một khía cạnh nào đó khi đối diện với những người xung quanh. Thông thường vì họ chưa thấy hết các khả năng của mình, hoặc tự hạn chế mình ở một mặt nào đó nên không có cảm giác tự tin vào lựa chọn của mình. Chướng ngại này thì tự họ phải vượt qua thì mới có tiến bộ được.
  • Nghĩ rằng: “Hiện tại của tôi đang rất ổn. Vì sao tôi phải làm điều gì đó khác đi?”. Đây là kiểu điển hình thường gặp nhất, đặc biệt với các cá nhân đang có một số thành công nhất định. Họ khó vượt qua cái vỏ bọc an toàn (thu nhập, vị trí, danh vọng,…) để dám bắt tay làm một điều gì đó khác hơn, đi vào con đường mới chưa ai đi,…
  • Nghĩ rằng: “Việc gì đến sẽ đến. Làm rồi từ từ làm cũng được, có mất đi đâu đâu mà sợ. Cứ thong thả, còn nhiều thứ phải lo trước mắt đã!”. Khi nào thì xong những “thứ phải lo trước mắt” thì không ai rõ, chỉ biết rằng cái việc “làm” của họ cứ lần lữa mãi từ hôm này qua hôm khác, tháng này qua tháng khác, năm này qua năm khác. Ngoảnh đi ngoảnh lại thấy người xuất phát bằng mình hoặc sau mình giờ đã đi đến đâu mất rồi, còn mình vẫn vẫn loay hoay “lo nhiều thứ trước mắt đã”.
  • ….
Ấy vậy là có muôn vàn cái “vì” này “tại” kia cho cái chuyện nói rồi, quyết tâm rồi mà chờ mãi không thấy bắt tay vào làm. Thời gian thì cứ trôi qua mà cái khoảng cách giữa quyết tâm và hành động kia cứ còn dài, dài mãi….